استبرق، ظرفیت مغفول اقتصاد مقاومتی در سیستان‌وبلوچستان

به گزارش مرکز روابط عمومی سازمان منابع طبیعی کشور به نقل از عصر هامون- استبرق به‌عنوان یک گیاه صنعتی، دارویی و الیافی، سال‌هاست به‌صورت خودرو در مناطق گرمسیری سیستان و بلوچستان می‌روید، اما باوجود کاربردهای گسترده در صنایع پیشرفته، هنوز جایگاه واقعی خود را در چرخه تولید و اقتصاد منطقه پیدا نکرده است.

این گیاه که با اقلیم خشک و نیمه‌خشک سازگاری بالایی دارد، می‌تواند الگویی عملی از اقتصاد مقاومتی مبتنی بر توان داخلی، منابع بومی و سرمایه‌گذاری کم‌هزینه باشد.

در شرایطی که اشتغال‌زایی و توسعه پایدار به یکی از مطالبات اصلی مناطق کمتر برخوردار تبدیل شده، استبرق ظرفیتی مغفول مانده برای جهش تولید به شمار می‌رود. توجه به زنجیره ارزش این گیاه، از کشت تا فراوری صنعتی، می‌تواند اقتصاد محلی را متحول کند.

محمدعلی باهورزهی رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان سیب و سوران بیان کرد: استبرق یکی از گیاهان ارزشمند مناطق گرمسیری است که قابلیت تبدیل‌شدن به یک محصول راهبردی در حوزه تولید ملی را دارد.

وی افزود: این گیاه در خاک‌های شنی و لومی با زهکشی مناسب رشد مطلوبی دارد و به دلیل مقاومت بالا در برابر تنش‌های محیطی، گزینه‌ای مناسب برای توسعه کشت در مناطق کم‌آب محسوب می‌شود.

باهورزهی تصریح کرد: الیاف استبرق به دلیل خاصیت کشسانی و استحکام بالا، در صنایع گوناگون از جمله تولید پارچه‌های مقاوم، منسوجات صنعتی و حتی پوشاک ایمن کاربرد دارد.

او با بیان اینکه بی‌توجهی به این ظرفیت، به معنای ازدست‌دادن یک فرصت اقتصادی بزرگ است، خاطرنشان کرد: استبرق می‌تواند به یک برند بومی در حوزه تولید تبدیل شود.

سرمایه‌گذاری؛ حلقه مفقوده تولید

رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری سیب و سوران با اشاره به چالش‌های پیشروی توسعه این گیاه گفت: مهم‌ترین مانع بهره‌برداری اقتصادی از استبرق، نبود سرمایه‌گذاری هدفمند در بخش فراوری و صنایع پایین‌دستی است.

وی ادامه داد: در حال حاضر، بهره‌برداری از این گیاه محدود به استفاده‌های سنتی و بازارهای محلی است و ارزش افزوده واقعی آن به اقتصاد منطقه بازنمی‌گردد.

باهورزهی افزود: با جذب سرمایه‌گذاران بخش خصوصی و حمایت دستگاه‌های اجرایی، می‌توان زنجیره کامل تولید استبرق را در شهرستان فعال کرد.

وی تأکید کرد: توسعه این گیاه، نمونه‌ای عینی از تحقق شعار «سرمایه‌گذاری برای تولید» در مناطق کمتر برخوردار است.

اشتغال پایدار با منابع بومی

وی با اشاره به نقش استبرق در ایجاد اشتغال پایدار اظهار کرد: کشت، برداشت و فراوری این گیاه می‌تواند فرصت‌های شغلی متعددی برای جوانان منطقه ایجاد کند.

باهورزهی گفت: این گیاه نیاز آبی کمی دارد و با شرایط اقلیمی شهرستان سیب و سوران سازگار است، بنابراین هزینه تولید آن نسبت به بسیاری از محصولات کشاورزی کمتر خواهد بود.

وی افزود: تمرکز بر محصولات بومی، راهکاری مطمئن برای کاهش وابستگی اقتصادی و تقویت تولید داخلی است.

باهورزهی خاطرنشان کرد: استبرق می‌تواند به یک محور توسعه روستایی و عامل ماندگاری جمعیت در مناطق محروم تبدیل شود.

رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری سیب و سوران تصریح کرد: کاربردهای استبرق تنها به یک حوزه محدود نمی‌شود و این گیاه در صنایع لاستیک‌سازی، کفش‌سازی، منسوجات و حتی برخی محصولات دارویی قابل‌استفاده است.

وی ادامه داد: مقاومت بالای الیاف این گیاه در برابر حرارت، فشار و عوامل محیطی، آن را به ماده‌ای ارزشمند برای صنایع تبدیل کرده است.

باهورزهی افزود: با برنامه‌ریزی صحیح، می‌توان استبرق را از یک گیاه خودرو به یک محصول صنعتی صادرات‌محور تبدیل کرد.

وی تأکید کرد: این مسیر نیازمند نگاه بلندمدت و حمایت جدی از سرمایه‌گذاران است.

استبرق به‌عنوان یک گیاه بومی سازگار با اقلیم خشک و کم‌آب سیستان و بلوچستان، ظرفیتی راهبردی و مغفول‌مانده در مسیر تحقق اقتصاد مقاومتی و توسعه پایدار منطقه به شمار می‌رود. شواهد و دیدگاه‌های کارشناسان نشان می‌دهد که این گیاه، با نیاز آبی اندک، هزینه تولید پایین و کاربردهای گسترده صنعتی و دارویی، می‌تواند به پیشران تولید، اشتغال‌زایی و ارزش‌آفرینی محلی تبدیل شود. با این حال، نبود سرمایه‌گذاری هدفمند در بخش فراوری و صنایع پایین‌دستی، مهم‌ترین مانع بهره‌برداری اقتصادی از این ظرفیت است.

حمایت دستگاه‌های اجرایی، جذب سرمایه‌گذاران بخش خصوصی، آموزش بهره‌برداران و توسعه زنجیره ارزش، می‌تواند استبرق را از یک گیاه خودرو به محصولی صنعتی، برند بومی و حتی صادرات‌محور بدل کند؛ مسیری که همزمان به رونق اقتصاد محلی، ماندگاری جمعیت در مناطق محروم و صیانت از منابع طبیعی منجر خواهد شد.