برداشت درختان شکسته و افتاده جنگلهای هیرکانی با رعایت اصول فنی و اکولوژیک
به گزارش مرکز روابط عمومی سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور به نقل از ایسنا، دکتر فخاری در خصوص برداشت درختان شکسته و افتاده از جنگلهای هیرکانی اعلام کرد: بر اساس برآوردهای انجام شده درختان شکسته و افتاده تنها در ۱۳ حوزه آبخیز جنگل که دارای مساحتی برابر ۳۶۹ هزار هکتار است، امکانسنجی شده است و در ۱۵ حوزه آبخیز دیگر امکان برداشت درختان ریشه کن و شکسته افتاده تجمعی وجود ندارد.
وی افزود: حجمی حدود ۴۰ هزار مترمکعب در سال اول و در مجموع سه ساله کمتر از ۸۰ هزار مترمکعب (سال دوم و سوم امکان برداشت نصف میشود) در این ۱۳ حوزه آبخیز نشانهگذاری و برداشت میشوند. اگر میزان حجم برآورد شده (۴۰ هزار مترمکعب) را بر سطح ۱۳ حوزه آبخیز تقسیم کنیم، سالانه معادل ۰.۱ مترمکعب در هکتار میشود. از آنجایی که بر اساس نتایج آخرین ارزیابی کمی و کیفی میانگین موجودی حجمی درختان ریشهکن و شکسته، افتاده و پسماند چوبی در جنگلهای هیرکانی برابر با ۲۰.۸۶ مترمکعب درهکتار است پس تنها ۰.۵ درصد حجم درختان ریشهکن، شکسته و افتاده برداشت میشود و مابقی ۹۹.۵ درصد در سطح جنگل ۱۳ حوزه آبخیز باقی میمانند. در نتیجه اختلالی در چرخه مواد و انرژی اکوسیستم جنگل ایجاد نخواهد شد.
مدیرکل جنگلداری و امور بهره برداری سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری در بخش دیگری از صحبتهای خود درباره علت تهیه برنامه کوتاه مدت برای مدیریت جنگلهای هیرکانی میگوید: سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با توجه به طولانی شدن تهیه طرح مدیریت پایدار به دلیل محدودیت ظرفیتهای مشاورهای و پیمانی و به منظور احیای فاز اول مدیریت پایدار جنگل، اقدام به تهیه یک برنامه کوتاه مدت سه تا پنج ساله تا استقرار مدیریت پایدار در ۲۸ حوزه آبخیز در سطح ۷۱۸ هزار هکتار کرد که شامل هشت حوزه آبخیز در استان گیلان، پنج حوزه آبخیز در مازندران (نوشهر)، ۱۰ حوزه آبخیز در مازندران (ساری) و پنج حوزه آبخیز در گلستان میشود.
وی میافزاید: این برنامه فنی و حفاظتی با هدف افزایش ضریب حفاظتی و مدیریت سطوح زراعت چوب و جنگلکاریهای دستکاشت (سوزنیبرگها)، اجرای اقدامات فنی اجتناب ناپذیر مانند مرمت و احداث حصارکشی، مرمت و نگهداری جادههای جنگلی، احیا و غنیسازی جنگل، عملیات مراقبتی پرورش تودههای جنگلی دستکاشت و انجام میشود و سایر اقدامات حفاظتی مانند احداث بنچمارک، کانالهای حفاظتی، مرمت و بازسازی و تجهیز پاسگاههای حفاظتی، ایستهای بازرسی و ساختمانهای نظارت، تامین و تجهیز وسایل و امکانات اطفای حریق و خرید و نصب دوربین های برد کوتاه و برد بلند را در دستور کار دارد.
مدیرکل جنگلداری و امور بهره برداری سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری در خصوص مراحل بررسی و تصویب اجرای این طرح گفت: این طرح در قالب اجرایی شدن تبصره یک ماده ۳۶ و ماده ۴۳ قانون تامین مالی تولید و زیرساختها تهیه و تصویب شد. نیازهای داخل جنگل و مسائل و مشکلات حفاظتی - فنی در قالب این طرح شناسایی شد سپس بازدیدهای کارشناسی از مناطق جنگلی انجام، کتابچه مرتبط با منطقه تهیه و به همراه برنامهها در کمیته فنی ادارات کل منابع طبیعی بررسی و تصویب و به ستاد سازمان منابع طبیعی در چالوس ارجاع شد و پس از رفع ایرادها، بار دیگر در کمیته فنی ستاد چالوس بررسی و برای تایید نهایی به شورای فنی سازمان فرستاده شد. در حال حاضر بخش زیادی از این طرحها در شورای عالی تصویب شده است.
وی میافزاید: بعد از تهیه بیلان و ضریب و تعیین سهم دولت مقرر شد که این طرح در قالب برنامه سه تا پنج ساله آگهی شود و بتونیم آنها را احاله مدیریت بکنیم تا مسایل فنی و حفاظتی جنگلهای هیرکانی را در قالب این طرحها انجام دهیم.
صرف تمام درآمد حاصل از فروش درختان شکسته و افتاده برای جنگل
دکتر فخاری درباره هزینهکرد درآمدهای ناشی از برداشت درختان شکسته و افتاده اظهار داشت: تمامی درآمدهای حاصل از فروش چوب صرف هزینههای فنی و حفاظتی جنگل همان منطقه و بهصورت مستقیم و غیرمستقیم موجب ایجاد شغل میشود و در اقتصاد محلی منطقه تأثیر به سزایی دارد.
مدیرکل جنگلداری و امور بهره برداری سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری اضافه کرد: بیش از ۵۰ درصد درآمد حاصل از فروش درختان در بخش حفاظت هزینه میشود. اعم این هزینهها شامل پرداخت بهموقع دستمزد بیش از ۷۰۰ نفر نیروی حفاظتی شامل قرقبان، سیمبان، نگهبان و ... همچنین احداث بنچ مارک، کانالهای حفاظتی و ایجاد کمربند سبز و دیوارهای حایل سبز به طول ۲۰۰ کیلومتر برای جلوگیری از تخریب و تصرف، مرمت، تجهیز و بازسازی نگهبانی ایست بازرسی ، خرید دوربین برد کوتاه و برد بلند میشود.
فخاری با اشاره به صرف بودجه برای نصب دوربینهایی با برد بلند و کوتاه در مناطق تحت حفاظت گفت: این کار با هدف جلوگیری از قاچاق و تجهیز ایستهای بازرسی انجام میشود.
وی درباره هزینههای فنی نیز اظهار داشت: این هزینهها شامل مرمت و بازسازی جادههای جنگلی در حدود ۳۰۰۰ کیلومتر، ۳۶۰۰ کیلومتر احداث حصار و بازسازی حصارکشی ، مرمت و بازسازی آنها، ۱۵ هزار و ۹۰۰ متر مربع بهسازی و نگهداری ساختمانهای نظارتی، همچنین جنگلکاری، احیا و توسعه جنگل در ۴۰۰۰ هکتار و تامین خودرو و کارشناس میشود همچنین ۵۷ هزار و ۷۰۰ میلیون ریال هزینه تامین و تجهیز ملزومات اطفای حریق از محل درآمدهای ۲۸ آبخیز است.
حجم زیاد درختان شکسته و افتاده موجب افزایش آفت و آتشسوزی میشود
مدیرکل جنگلداری و امور بهره برداری سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری افزود: چنانچه تعداد و حجم درختان شکسته و افتاده بیش از حد مورد نیاز (حد تعادل اکوسیستم جنگل) باشد، میتواند موجب افزایش جمعیت آفات و بروز بیماری شوند و حتی در گسترش آتشسوزی نقش دارند بنابراین ما صرفاً در مناطقی که امکان برداشت درختان ریشه کن و شکسته افتاده تجمعی وجود دارد با رعایت ملاحظات اکولوژیک، اقتصادی این کار را انجام میدهیم چون اگر چنین اقدامی نکنیم این درختان زمینهساز بروز حوادثی غیر قابل پیشبینی میشوند.
فخاری درباره مخاطرات درختان شکسته و افتاده گفت: اگر درختی که آبراهه، دهانه پل و یا مسیلها را بسته است، از عرصه خارج نشود، در بارندگیهای بعدی موجب جاری شدن سیل و تخریب زمینها و باغات مردم میشود. در واقع مدیریت جنگل یعنی تمام وجوه و علوم جنگل دیده شود، نگاه انتزاعی و یا انتفاعی موجب گمراهی میشود. یک مدیر جنگل باید تمامی جوانب را پیشبینی و برای آن برنامه و طرح تهیه کند.
نظارت و کنترل ویژه بر اجرای طرح برداشت درختان شکسته و افتاده
وی درباره وجود انتقاداتی نسبت به ایجاد چالشهای اجتماعی در پی برداشت درختان شکسته و افتاده گفت: سازمان منابع طبیعی برای انجام این کار هم دارای برنامه و طرح مصوب و هم دارای پشتوانه قانونی است، علاوه بر آن برنامه نظارت و کنترلی ویژهای برای این کار تعریف شده است و مدیران حوضه آبریز و ناظران ما در این حوزهها مجددا بازنگری و پس از تایید، مستقر خواهند شد. ادارات کل و سازمان منابع طبیعی نیز در قالب برنامههای زمانی مستمر بر حسن انجام آن نظارت خواهند کرد.
فخاری ادامه داد: اجرای این طرحها را در مکانهایی که تشکلهای تعاونی مردم نهاد فعالیت میکنند، ترجیح میدهیم بر اساس آگهی به تشکلهای مردم نهاد واگذار کنیم تا درآمد و سود حاصل از آن نصیب جامعه محلی شود.
وی با بیان اینکه اجرای این برنامه بهترین راه نجات و مدیریت جنگلهای هیرکانی است، میگوید: سازمان منابع طبیعی با همراهی دولت برنامهای را تهیه کرده است تا با لحاظ ملاحظات اکولوژیک و اجتماعی برنامه کوتاهمدتی را تا زمان اجرایی شدن طرح مدیریت پایدار جنگل در بخش حفاظت و فنی تدوین، تصویب و اجرا کند. مشکل کنونی سازمان در بخش حفاظت کمبود اعتبار در درجه اول نیست بلکه نداشتن برنامه مدون و اصولی برای بهبود وضعیت کنونی است. وجود یک طرح و برنامه حتی ایراددار بهتر از فقدان برنامه است.
مدیرکل جنگلداری و امور بهره برداری سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری درباره تمهیدات اندیشیده شده برای جلوگیری از افزایش قاچاق چوب در پی انجام این طرح اظهار داشت: یکی از مهمترین مسائل و مشکلات ما طی سالهای متمادی کمبود امکانات و تجهیز و مهمتر از آن نبود ساز و کاری برای پرداخت به موقع دستمزد نیروهای حفاظتی بوده است چراکه وابسته به بودجه دولتی بودهایم و تامین اعتبار و تخصیص آن زمانبر بوده است و این موضوع موجب بی انگیزگی برخی از نیروهای حفاظتی میشد که خوشبختانه اجرای برنامه حفاظتی طرح کوتاه مدت، موجب رفع این مشکل میشود.
وی با اشاره به کمبود تجهیزات حفاظتی گفت: یکی از مهمترین برنامه این طرح، مرمت بازسازی، تجهیز و تکمیل پاسگاهها، نگهبانی و ایست بازرسی نظیر مرمت ساختمانهای مربوطه، خرید و تجهیز لوازم اطفای حریق و خرید و نصب دوربین های برد کوتاه و بلند است که در کاهش قاچاق تاثیر به سزایی دارد.
فخاری در ادامه خواستار توجه حرفهای و همهجانبه به ابعاد مختلف طرح برداشت درختان شکسته و افتاده شده است.
نظر شما :