ضرورت پایش مستمر و ارتقای سلامت نهالستانها برای حفظ عرصههای منابع طبیعی کشور
به گزارش مرکز روابط عمومی سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، در این نشست، کارشناسان و مسئولان بر اهمیت راهبردی تولید نهال سالم، سنجش پیش از کاشت سلامت خاک و بکارگیری مدیریت تلفیقی آفات به عنوان ارکان اصلی دستیابی به امنیت زیستی در زنجیره تولید گیاهی تاکید کردند.
این جلسه که به همت بخش آموزش، ترویج و مشارکتهای مردمی برگزار شد، دکتر علی دهقانی، رئیس گروه گیاهپزشکی دفتر حفاظت و حمایت، به تشریح جایگاه تولید نهال به عنوان یک محصول درازمدت و استراتژیک پرداخت.
سلامت خاک؛ گام اول پیش از احداث نهالستان
رئیس گروه گیاهپزشکی دفتر حفاظت و حمایت، آزمایش و ارزیابی خاک را پیش از احداث هرگونه نهالستان ضروری دانست و افزود: سلامت خاک باید از نظر سابقه کشت و عدم آلودگی به عوامل قارچی به دقت سنجیده شود. همچنین پایش شاخصهای غیرزنده خاک نظیر شوری و اسیدیته که نقشی حیاتی در توسعه ریشه و تغذیه گیاه دارند، الزامی است.
وی در ادامه بر لزوم نگرش جامع و سیستمی به کاشت و تولید نهال تاکید و یادآور شد: روشهای مدیریت تلفیقی آفات و بیماریها باید همزمان با تقویت بنیه گیاه و رعایت جنبههای سازگاری اجرا شوند.
اجتناب از آلودگی نهالها به عوامل قرنطینهای همراه (اعم از انواع قارچها، باکتریها، نماتدها، ویروسها و فیتوپلاسماها) شرط لازم و اساسی برای دریافت گواهی سلامت و احراز شرایط توزیع نهال است که باید به طور ویژه مدنظر تولیدکنندگان قرار گیرد.
دستورالعمل ۴ گانه مدیریت تلفیقی آفات در نهالستانها
در این جلسه، بر اجرای مدیریت تلفیقی آفات و بیماریها در نهالستانها با تأکید بر چهار محور اساسی و زنجیرهای تأکید شد. در گام نخست، پایش مستمر و ردیابی آفات و بیماریها از طریق روشهای استاندارد نمونهبرداری، نصب کارتهای رنگی جلبکننده، تلههای نوری و سایر ابزارهای پایش به عنوان پایه تصمیمگیریهای مدیریتی مورد توجه قرار گرفت.
در ادامه، بهرهگیری از روشهای فیزیکی و مکانیکی شامل رعایت بهداشت گیاهی در کف نهالستان، حذف و هرس شاخههای آلوده و خشکیده و مدیریت صحیح بقایای گیاهی بهمنظور کاهش منابع آلودگی و جمعیت آفات توصیه شد.
همچنین بر حفظ، حمایت و تقویت عوامل کنترل بیولوژیک از جمله حشرات مفید، دشمنان طبیعی آفات و زنبورهای عسل تأکید تا تعادل اکولوژیک در محیط نهالستان حفظ شود. در نهایت، استفاده از روشهای شیمیایی صرفاً بهعنوان آخرین راهکار کنترلی و در شرایط خاص مورد تأکید قرار گرفت، بهگونهای که کاربرد ترکیبات زیستی، کمخطر و سازگار با محیط زیست در اولویت قرار داشته باشد.
اجرای این چهار راهبرد بهصورت تلفیقی و هماهنگ، نقش مؤثری در کاهش خسارت آفات و بیماریها، ارتقای سلامت نهالها و دستیابی به تولید پایدار در نهالستانها خواهد داشت.
فرآیند صدور کارت بهداشتی و وظایف حاکمیتی
دکتر دهقانی با اشاره به تکالیف قانونی در این حوزه، به «دستورالعمل صدور کارت بهداشتی برای مراکز تولید اندامهای تکثیری» (موضوع ماده ۱۹ آئیننامه اجرایی قانون حفظ نباتات مصوب ۱۳۹۹ معاونت قرنطینه و بهداشت گیاهی) اشاره کرد.
وی تصریح کرد: بررسی وضعیت قرنطینهای محل تولید بر عهده سازمان حفظ نباتات، مدیریتهای استانی و به وکالت از آنها، کلینیکهای گیاهپزشکی تحت نظارت است که پس از بررسیهای دقیق و تایید صلاحیت محل، منجر به صدور کارت بهداشت خواهد شد.
همچنین در این نشست، شرح وظایف دفتر محیط زیست و توسعه پایدار کشاورزی با تاکید بر طراحی، استقرار نظام پایش و ارزیابی شاخصهای زیستمحیطی و هدایت زیربخشهای مختلف کشاورزی تشریح شد.
چالشهای گیاهپزشکی در نواحی پنجگانه رویشی ایران
بخش پایانی این نشست ضمن بررسی وضعیت بحرانی آفات و بیماریهای گیاهی در سراسر کشور، بر لزوم پیگیری جدی و فوری برای مهار این تهدیدات تأکید شد.
گزارش ارائهشده نشان میدهد که کانونهای بحرانی بهصورت پراکنده در تمامی نواحی رویشی ایران فعال هستند. در ناحیه هیرکانی، بیماری مخرب «بلایت» (آتشک) همچنان عرصههای شمشاد را به شدت تهدید میکند. در ناحیه زاگرسی نیز طغیان آفت «پروانه جوانهخوار بلوط» در استانهای کردستان و آذربایجان غربی گزارش شده است.
در ناحیه ایران تورانی، آسیبهای ناشی از «ملخ کوهاندار» در خراسان جنوبی و رضوی و همچنین شیوع «شپشک سفید» در استانهای سمنان و خراسان جنوبی، مدیریت آفات را با چالش جدی مواجه کرده است. افزون بر این، در مناطق کویری و بیابانی، خسارتهای سطحی و زیرسطحی ناشی از «آفت تَشی» (رودک) تداوم دارد.
همچنین در استان فارس، خسارتهای «پروانه برگخوار بنه» همچنان بهعنوان یکی از دغدغههای اصلی گیاهپزشکی مطرح است. در نهایت، عرصههای طبیعی در ناحیه خلیجفارس-عمانی نیز بهطور مستمر با هجوم «پروانه برگخوار کنار» و انواع «سوسکهای چوبخوار» درگیر هستند که لزوم اقدام فوری و پایش مستمر برای حفاظت از این اکوسیستمهای متنوع را بیش از پیش نمایان میکند.
گفتنی است این نشست علمی در سالن جلسات معاونت آبخیزداری، امور مراتع و بیابان برگزار شد و با پرسش و پاسخ حاضرین به کار خود پایان داد.
نظر شما :