نگاهی به راهکارهای آبخیزداری و آبخوانداری در زمینه تامین منابع آبی در کشور

این مقاله که به صورت شفاهی توسط دکتر مهدی شفقتی در هشتمین کنفرانس ملی حفاظت خاک و آبخیزداری ارائه شد، به عنوان یکی از مقالات برتر مورد تقدیر قرار گرفته است. این کنفرانس با محوریت "تجارب موفق و درس آموخته های ملی و بین المللی" در تاریخ 21 و 22 مهرماه 1405 در سالن اجتماعات سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (تات) برگزار شد. چکیده و فایل مقاله برای علاقهمندان تقدیم می شود:
چکیده
با افزایش جمعیت از یکسو و افزایش برداشت از منابع آب تجدیدپذیر طی چند دهه اخیر، منجر به کاهش چشمگیر سرانه آب تجدیدپذیر در کشور شده است. بر اساس شاخص سازمان ملل، وضعیت منابع آب و نسبت برداشت به منابع تجدیدشونده در کشور بخصوص در نواحی شرقی وضعیت مناسبی ندارد. در این میان برنامهریزی راهبردی در خصوص مسائل و موضوعاتی که برای یک جامعه یا کشور از اهمیت بسیار بالا و سرنوشت سازی برخوردار است و امری ضروری به حساب می آید. مدیریت حوزه آبخیز به عنوان یکی از اقدامات تلفیقی در حفاظت خاک در برابر فرسایش و کنترل سیلاب مطرح است، که با بهرهگیری از روشهای بیولوژیکی، بیومکانیکی و مکانیکی نقش موثری در تثبیت منابع طبیعی تجدیدپذیر از جمله خاک دارد، همچنین اثر تعدیل کننده در رفتار مخرب سیل، نفوذ رواناب در جریانهای زیرقشری و تغذیه آبخوانها و پایداری بیوم های مرتعی و جنگلی کشور را بر عهده دارد.
با توجه به پتانسیلها و فرصتهای بسیار مناسب و قدرتمند در ایران امکان برون رفت از شرایط موجود و جلوگیری از فجایع عظیم آینده در کشور بسادگی در دسترس است و این موضوع زمانی محقق میگردد که برنامه ریزی درست، دقیق، هدفمند و زمانبندی شدی برای آن وجود داشته باشد. در این خصوص هرگونه برنامه ریزی با هدف بازدهی کوتاه مدت، زود بازده و در دوره های مدیریتی خاص تاثیر معکوس را بر نتایج آن در درازمدت خواهد داشت. راهکارها بایستی ترکیبی از اقدامات متنوع شامل اقدامات مدیریتی، سازگاری، اقدامات بین المللی، اقدامات کاهشی، برنامه ریزی در دورههای کوتاه مدت، میان مدت و دراز مدت، هدف گذاری معین در میزان منابع آب و احیاء سفره های آبخوان و ... باشد. یکی از اهداف مهم در آبخیزداری تغذیه سفره های آب زیرزمینی با استفاده از اجرای پروژه های تغذیه مصنوعی در کشور و در مناطق دارای استعداد اینگونه پروژه ها با بهره گیری از بخشی از روانابهای سیلابی در کشور است. در این مقاله به مقوله آبخوانداری، راهکارها، مشکلات و اثرات آن در زمینه تامین آب در کشور پرداخته خواهد شد.
برای دریافت فایل مقاله اینجا را کلیک کنید.

نظر شما :